Odwiedzając kościół w Lubiatowie natkniemy się na piękne barokowe epitafium z kobiecym popiersiem. Zapisana tam historia opowiada to co dziś wiemy o wielce szanownej pani Agnecie von Axleben Magnus genant. Epitafium przyozdobione jest jej popiersiem i otoczone herbami rodowymi jej przodków.
 |
Agnetha von Axleben Magnus genant urodziła się 14 lipca 1669 roku w domu innego szacownego rodu śląskiego von Braun w Wahlstadt (Legnickie Pole). Za mąż wyszła bardzo młodo jak na współczesne nam realia, bo w wieku 16 lat. Epitafium wspomina, że było to dokładnie 14 lutego 1686 roku. Jej mężem został „Pan nad Pany” szlachetnie urodzony Hans Sigmunt von Axleben Magnus genant. Był on właścicielem dóbr w Gierałtowcu i tam po ślubie oboje zamieszkali w pałacu, który dotrwał do naszych czasów.Agneta wydała na świat liczne potomstwo – 6 synów i 3 córki. Z moich badań dotarłem do jednego z synów Hansa Christiana urodzonego 8 marca 1695 roku. Był on cesarskim rotmistrzem i mieszkał w dobrach rodu Axleben w Ober Thomaswaldau (część obecnego Tomaszowa Bolesławieckiego) 17 kwietnia 1719 roku mąż Agnety zmarł. Pani na Giersdorf została wdową do końca swojego długiego życia. Zmarła 19 lipca 1753 roku w wieku rzadko spotykanym w XVIII wieku – 85 lat. |
O epitafium Agnety
 |
Epitafium obok wzniosłego tekstu opisującego najważniejsze momenty z życia zmarłej i wychwalającej jej cnoty – pobożności, mądrości i cierpliwości ozdobione jest wieloma elementami – formami rzeźbiarskimi.
Popiersie Agnety.
Górę epitafium zdobi popiersie zmarłej wykonane na tyle szczegółowo, że z pomocą AI stworzyliśmy, przedstawiony w pierwszym akapicie, portret Agnety ubranej w misternie wykonany koronkowy strój charakterystyczny dla ówczesnej mody śląskiej. Na szyi Agnety na sznurze mamy zawieszony symbol odkupienia – Baranek. Kościół w Lubiatowie, w murach której umieszczone jest teraz epitafium, od czasów reformacji do 1945 roku był ewangelicki. Wskazuje to także konfesję samej zmarłej.
|
Herby przodków
Z ośmiu herbów zachowały się w pełni siedem a jeden choć uszkodzony został zidentyfikowany głównie na podstawie badań genealogicznymi Wahlstadtckiej gałęzi rodu von Braun. I tak po kolei linia po ojcu – prawa strona herbu (po lewej na zdjęciu) to po kolei:
|
|
Herb von Braun:
|
|
|
Herb von Saltza und Lichtenau
Rodzina Salza pochodzi z Turyngii. Protoplasta Burchardt von Salza wspominany jest w dokumentach z końca XII wieku. Później górnołużycka gałąź rodu osadziła się w okolicy Lubania. Oprócz jednej linii Lichtenau wszytkie pozostałe wygasły w XVII i XVIII w. |
|
|
Herb von Rothkirch
Rodzina miała swoje gniazdo rodowe w Rothkirch (Czerwony Kościół) koło Legnicy. Wzmiankowany jest chorąży księcia Henryka Pobożnego, który brał udział w bitwie pod Legnicą 9 kwietnia 1241 roku. Rodzina posiada kilka gałęzi rodowych: Rothkirch, Rothkirsch und Panten i Rothkirch und Trach. |
|
|
Uszkodzona tarcza herbowa von Lest: |
Herby po linii matczynej – lewa strona herbu (po prawej na zdjęciu)
|
|
Herb von Falkenhayn |
|
|
Herb von Lest
Ród von Lest jest wzmiankowany od XV-XVI wieku. Heinrich von Lest von der Prache był zarządcą w Wartenberg (Syców). Ale równocześnie z okolic Żerkowic i Skały po drugiej stronie Dolnego Śląska w okolicach Lwówka. |
|
|
Herb von Motchelnitz (czarny orzeł na złotym tle) Według Synapiusa ród ma swoje gniazdo w okolicach Wołowa. Mieli liczne posiadłości między innymi w Dziewinie, Jerzmanowie (Głogów), Karczowiskach (koło Lubina) w Wińsku czy Grębocicach. Część majątku rodu zasilało klasztor w Lubiążu.
|
|
|
Herb von Bock.
Mamy wiele rodów Bock, które posługują się różnymi herbami. Generalnie pochodzą z Westfalii. Śląscy Bockowie (czerwony byk jelenia na srebrnym tle) osiedlili się w wielu miejscach Śląska głównie na obszarze w okolicach Legnicy, Lubina, Chojnowa, Strzegomia czy Trzebnicy. |
Genealogia Agnety
W trakcie badań okazało się, że genealogia Agnety jest dość dobrze udokumentowana. I mimo rozbieżności pomiędzy umieszczonymi herbami i samym drzewem genealogicznym, można przyjąć, że jest ona praktycznie pewna. Sama Agneta nie jest wspomniana w źródłach, ale wspomniane jest jej rodzeństwo, którego genealogia jest zgodna z genealogią Agnety.
|
Agnetha Helena von Braun |
Hans Hermann von Braun auf Wahlstadt, Kummering, Polwitz und Giersdorf
ur. około 1631 zm. 1682 |
Hans von Braun auf Wahlstadt (zm. pomiędzy 1630-1636) |
Christoph von Braun auf Wahlstadt und Kummernich (zm. po1622) |
Valten von Braun auf Kammelwitz(zm. pomiędzy 1578 i 1582) |
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|||||
|
|
||||||
|
NN von Pusch |
|
|
||||
|
|
||||||
|
|
|
|||||
|
|
||||||
|
Auguste von Rothkirch |
Balthazar(Balzer) von Rothkirch |
|
|
|||
|
|
||||||
|
|
|
|||||
|
|
||||||
|
Maria (Marta) von Tschammer und Ossten albo |
|
|
||||
|
|
||||||
|
|
|
|||||
|
|
||||||
|
Anna von Saltza und Lichtenhayn Znana również jako Anna von Schweinitz auf Peterwitz, który był jej drugim mężem |
Nickel Von Saltza auf Kunzendorf (zm 9.04.1604) |
Nikolaus Von Saltza |
|
|
||
|
|
||||||
|
|
|
|||||
|
|
||||||
|
NN |
|
|
||||
|
|
||||||
|
|
|
|||||
|
|
||||||
|
Barbara (zm. 23 maja 1640) von Lest und Holstein |
???? |
|
|
|||
|
|
||||||
|
|
|
|||||
|
|
||||||
|
???? |
|
|
||||
|
|
||||||
|
|
|
|||||
|
|
||||||
|
Marjana (Marianne albo Marie Anna) von Falkenhayn. Zm. 21 września 1699 w Narthen (Ermland-Mazuren) |
Opitz von Falkenhayn auf Ausche (Usza, Legnica) (?? – 15.09.1643) |
Opitz von Falkenhayn (zm 1612) |
Opitz von Falkenhayn (zm 10.01.1602) |
Nikolaus von Falkenhayn |
Nikolaus von Falkenhayn |
|
|
|
||||||
|
Juliane von Stosch (ur. 1518 w GroßTscirnau - Czernina) |
Melchior IV von Stosch (zm 1529) |
|||||
|
Anna(Barbara) von Niebelschütz ur. Rietschütz w 1503 |
||||||
|
Ursula von Rothkirch (zm. 20 luty 1590) |
Hiob (Job) von Rothkirch herr auf Prausnitz |
Hiob (Wenzel) von Rothkirch, herr auf Prausnitz Spröttischau (zm 1548) |
||||
|
Elizabeth von Falkenhayn |
||||||
|
Ursula von Eichhoolz (zm. 165) |
|
|||||
|
|
||||||
|
Helene von Lest |
NN von Lest |
NN von Lest |
|
|||
|
|
||||||
|
|
|
|||||
|
|
||||||
|
NN von Gersdorf |
NN von Gersdorf |
|
||||
|
|
||||||
|
|
|
|||||
|
|
||||||
|
Helene von Motchelnitz ur. Tschirnitz (Czernica) |
Wenzel von Motchelnitz (zm 1641) |
Wenzel von Motchelnitz |
NN von Motchelnitz |
|
||
|
|
||||||
|
|
|
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
||||
|
|
||||||
|
|
|
|||||
|
|
||||||
|
Hedwig von Haugwitz |
Tobias von Haugwitz auf Kaltebortschen zm. 1595 |
Peter von Haugwitz auf Klein Obisch und Saltzschütz |
Mathäus von Haugwitz auf Gros und Klein Obisch (zm. po 1530) |
|||
|
Barbara von Glaubitz |
||||||
|
Barbara von Glaubitz a.d.H Gläserdorf. |
Behrnard von Glaubitz auf Gläserdorf |
|||||
|
Margarethe von Falkenhayn |
||||||
|
Maria Barbara von Sack |
Georg von Sack |
Clemens von Sack auf Graben und Rackschütz |
||||
|
Elizabeth von Würben |
||||||
|
Hedwig von Tschamer (zm 1551) |
Oswald von Tschamer herr zu Klein Osten |
|||||
|
Hedwig (Bürggrafin zu Dohna) |
Pytania (jeszcze) bez odpowiedzi
Przedstawione na epitafium herby nie są w pełnej zgodzie z genealogią. Zgodnie z zasadami heraldyki. Otóż zgodnie z drzewem genealogicznym w miejscu herbu von Bock powinien być herb von Haugwitz. Szperając jednak dalej okazuje się, że babka prababki Agnety Hedwiga von Haugwitz była dwukrotnie zamężna a jej pierwszym mężem był właśnie von Bock. W wewnętrznej dyskusji powstały trzy teorie na ten temat.
Pierwsza, że to nie jest drzewo Agnety została odrzucona ze względu na niezmiernie niskie prawdopodobieństwo – praktycznie zerowe - zgodności pozostałych herbów dla drzewa innej osoby.
Druga, że Ojciec Hedwigi Tobias von Haugwitz był faktycznie synem nie Petera (drugiego męża babki Barbary) ale właśnie Georga von Bocka – pierwszego jej męża. I choć oficjalnie w dokumentach był przysposobiony jako von Haugwitz, to we pamięci rodowej pozostał ślad, że po prawdzie pochodził od von Bocków. Ta teoria, choć wydaje mi się najbardziej logiczna wymagałaby dalszych badań i określenia jak wpływało przysposobienie syna z poprzedniego małżeństwa na przynależność rodową w ówczesnym prawie. Z posiadanych informacji wynika, że taka zmiana nazwiska syna była trudna do uzyskania i występowała rzadko. Syn powinien wtedy pozostać przy von Bock.
Trzecia. Również całkiem możliwa, to zatarcie w pamięci rodu rzeczywistej genealogi. Wszak chodzi tu o piąte pokolenie wstecz i czasy sprzed, wówczas, ponad 150 lat temu.